Het dorp Yerseke

Yerseke is al meer dan duizend jaar oud!

In de negende eeuw kregen de monniken van ‘Bavel’ en het klooster van ‘Nijvel’ van de Duitse keizer ‘Otto de II’
het recht om moer (veen) te delven op Zuid - Beveland.

Hoe de streek hier toen heette is niet goed bekend. Er is verdeeldheid over de oorsprong van de naam
‘Zuid – Beveland’,
in sommige geschriften meent men dat het afgeleid is van de monniken van ‘Bavel’, anderen beweren dat de
naam al veel ouder is, namelijk dat de Romeinen het land al ‘trilland’ ( bevend land) noemden,
“Dit land is niet te betreden, zelfs op de hoog gelegen zandruggen trilt dit land onder je voeten”
aldus een Romeins citaat, gevonden in een voormalige Romeinse nederzetting op het eiland Walcheren.

Yerseke en Yersekedamme waren twee afzonderlijke pleisterplaatsen.
Een pleisterplaats is vaak het begin van een nederzetting, een nederzetting begint altijd op een hoge kreekrug.
Op Yersekedamme (nu de Dam inYerseke) werd door de monniken een kapelletje opgericht, niet bekend is aan
welke heilige deze kapel was gewijd.
Ook waren het deze monniken die de eerste dijken op het eiland Zuid – Beveland hebben aangelegd.
Bij Yersekedamme was een verlaat aangelegd om bij laagwater het overtollige water uit het veen te kunnen lozen.


Yerseke was tot de zestiende eeuw een landbouwdorp.

De hevige stormen van de kwade zaterdag van 5 november 1530, de St. Felixvloed
was het begin van de ondergang van het land, dat nu wordt aangeduid als het
‘Verdronken land van Zuid – Beveland’.

Halverwege de zestiende eeuw kwam Yerseke aan het open water te liggen.
Veel is daar aanvankelijk niet mee gedaan.
Op Yersekedamme was bij het spui een kleine landbouwhaven.
Pas in de negentiende eeuw is de oester- en mosselteelt op gang gekomen.
Dat is het begin geweest van de groei van het dorp Yerseke.

Yerseke is een ringdorp, de kerk is het hoogste punt van de kreekrug.
Staande op het Kerkplein lopen alle straten naar beneden.
Om de kerk werd een ring van huizen gebouwd en daar op aansluitend stervormige straten.
Deze straten werden daar waar het wenselijk was verbonden met zijstraten.
Yerseke heeft in de loop van de tijd veel afgebroken en nieuwbouw gepleegd.
Maar er zijn gelukkig nog een paar straten die de sfeer van het oude dorp uitstralen.
Bv. de Schotte, Nieuwe Kerkstraat, Spruitstraat, Sandeestraat, Wilhelminastraat en andere.
 
De kerk van Yerseke is in de 2de wereldoorlog beroofd van zijn machtige toren.
In 1940 is deze door de Fransen kapotgeschoten.
Het schip van de kerk was aanzienlijk groter, ongeveer 50 meter en de toren stond los van de kerk, bijna tot
aan de huizen in de Oude Torenstraat, tegen over de ingang van de kerk.
 
Als u Yerseke en het museum heeft bezocht, wandel dan eens op uw gemak door het dorp, bij het VVV kunt u
een rondwandeling krijgen, het is zeker de moeite waard.
Neem ook eens de tijd om naar de havens te gaan kijken en op uw gemak aan het einde van een havendam
op een bankje neer te strijken en te genieten van het prachtige uitzicht
en het doen en laten van de schepen te bekijken. Bij laagwater kunt u zien hoeveel zandbanken er voor de
deur van Yerseke liggen.
Bij hoog- water ziet u dat de vissersschepen gewoon over die zandbanken heen kunnen varen.
 
Een bezoek aan het Oosterschelde museum in Yerseke en het dorp en/of de omgeving van Yerseke kan het begin zijn van een leerzame en prettige dag, die nog lang in uw geheugen zal blijven hangen.
 
Een bezoek aan het Oosterschelde museum in Yerseke en het dorp en/of de omgeving van Yerseke kan het begin zijn
van een leerzame en prettige dag, die nog lang in uw geheugen zal blijven hangen.

Vanaf 1870 beginnen ondernemers in Nederland met het kunstmatig kweken van oesters.
De Oosterschelde bij Yerseke is de beste plaats daarvoor.
Bij het dorp worden oesterputten gebouwd: dat zijn grote stenen bassins waarin de oesters worden bewaard (verwaterd) .

In de loop van deze eeuw gaat Yerseke ook een belangrijke rol spelen in de mosselkweek en - handel.
Het verwerken van mossels in fabrieken neemt een hoge vlucht.
De visserij op kreeft wordt eveneens in Yerseke bedreven.
In de begintijd gebruiken de vissers originele houten Zeeuwse zeilschepen: Hoogaarzen en Hengsten.
 
Tegenwoordig, werken de vissers op moderne schepen getooid met de plaatsaanduiding ‘YE’.

 


Tegenwoordig, werken de vissers op moderne schepen getooid met de plaatsaanduiding ‘YE’.

Voor de geschiedenis van deze bijzondere vorm van visserij bestaat veel belangstelling.
Het museum in Yerseke biedt een historisch overzicht hiervan.

Een bezoekje aan de oesterputten en de bedrijven aan de waterkant hoort ook daarbij.
Veel bezoekers besluiten zo'n dagje Yerseke met het verorberen van een maaltje oesters of mosselen.